اقتصاد مقاومتیصنعت و تجارتگزارش ویژهیادداشت

اقتصاد مقاومتی، عامل تاب‌آوری صنعت در برابر تکانه‌های خارجی

دکتر پرویز عطایی؛قائم‌مقام دبیرکل انجمن فرهنگ‌سازی و توسعه اقتصاد مقاومتی کشور

به گزارش اختصاصی پایگاه خبری-تحلیلی اقتصاد روز:این در حالی است که در کشوری مانند ایران با پیشینه تحریم چنین معنی به ذهن متبادر می‌شود. اقتصاد مقاومتی یک نظریه جهانی است که کشورهای زیادی برای رشد و توسعه آن را برای خود تعریف کرده‌اند. بررسی و دقت در تجربیات اقتصادی کشورها می‌تواند درس‌ها و عبرت‌هایی به همراه داشته باشد که ملت‌ها برای تقویت اقتصاد خود از آن الگوبرداری کنند.

تجربه اقتصاد مقاومتی در سایر کشورها: امریکا رتبه نخست اقتصاد جهان است زیرا سیاست‌های اقتصادی آن و حتی الگوی دیپلماسی خارجی امریکا در راستای تقویت تولید ملی این کشور تنظیم شده است. سیاست‌های دولت امریکا در زمینه تولیدات صنعتی نیز سبب تبدیل این کشور به یکی از قدرت‌های بزرگ صنعتی جهان شده است تا جایی که عمده صادرات این کشور عبارت است از انواع ترانزیستورها، هواپیما، قسمت‌های موتور وسایل نقلیه، کامپیوتر و تجهیزات ارتباطی که حدود ۵۰ درصد از صادرات این کشور را تشکیل می‌دهد. بخش خدمات امریکا نیز با سرعت بالایی رشد یافته تا آنجا که حدود ۷۵ درصد از اقتصاد امریکا را به خود اختصاص داده است. رشد قوی و پایدار تولید در امریکا به‌دلیل سیاست‌های اقتصادی و تجاری همراستا با تولید بوده است.

ژاپن هم با داشتن تولید ناخالص داخلی به میزان ۵.۴ تریلیون دلار سال ۲۰۰۵ میلادی دومین قدرت اقتصادی جهان پس از امریکا بوده و در آسیا نیز رتبه اول را به خود اختصاص داد. این کشور سال ۲۰۱۴ میلادی با نزدیک به ۵ تریلیون دلار در جایگاه سوم جهان پس از چین و امریکا قرار گرفته است.

ژاپن در شرایطی جایگاه خود را به‌عنوان یکی از قدرت‌های اقتصادی جهان تثبیت کرده است که به لحاظ منابع طبیعی و نیز سرگذشت سیاسی شرایط بسیار نامطلوبی دارد. به‌لحاظ طبیعی این کشور منابع بسیار محدودی داشته و بیشتر جزایر و خاک آن کوهستانی و آتشفشانی است. به‌لحاظ سیاسی نیز شکست در جنگ دوم جهانی وضعیت نامناسبی را برای این کشور رقم زد. پس از شکست در این جنگ، ژاپن با داشتن ۱۳ میلیون بیکار، شرایط بسیار سخت اقتصادی را تجربه کرد.

کمبود مواد غذایی، تورم بسیار شدید تا حدی که حقوق افراد کفاف سیر کردن شکم‌شان را نمی‌داد و شکل‌گیری بازار سیاه تنها بخشی از مشکلات این کشور بود. این مسائل به‌علاوه ضرورت بازسازی کشور ناشی از خرابی‌های جنگ که منجر به ویرانی ۲۵ درصد از دارایی‌های غیرنظامی و نابودی ۵.۱۴ درصد از ثروت ملی این کشور شده بود و نیز مسئولیت پرداخت غرامت به متفقین باعث بروز فشار بیشتری بر مردم و دولت ژاپن شده بود اما مردم و دولت ژاپن با رویکردی منطقی که دست‌کم در بخش تقویت تولید ملی شباهت زیادی به برنامه‌های اقتصاد مقاومتی دارد و با همکاری یکدیگر، ژاپن فقیر و ویران را به یکی از قدرت‌های اقتصادی و تولیدی جهان تبدیل کردند.

با همکاری دولت، مردم و صنعت و نیز با توسعه فناوری‌های پیشرفته، ژاپن به یکی از پیشگامان عمده در صنعت و فناوری جهان تبدیل شد. حال پرسش این است که چرا ایران پس از حدود یک دهه از تدوین و ابلاغ اقتصاد مقاومتی همچنان دچار بیماری مزمن در اقتصاد و نابهره‌ور بودن صنعت است.

اهدافی با هزاران مانع

دکتر پرویز عطایی قائم‌مقام دبیرکل انجمن فرهنگ‌سازی و توسعه اقتصاد مقاومتی کشور، قائم‌مقام دبیرکل انجمن فرهنگ‌سازی و توسعه اقتصاد مقاومتی کشور در این‌باره به صمت گفت:  سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی در ۲۴ ماده از سوی رهبر معظم انقلاب سال ۹۲ ابلاغ شد. بسیاری فکر می‌کنند تحریم سبب شده تا اقتصاد مقاومتی در کشور مطرح باشد اما این‌گونه نیست. موضوع اقتصاد مقاومتی برای پیشرفت و تقویت اقتصاد و تحقق مولفه‌های آن در هر شرایطی است.

وی افزود:  اقتصاد مقاومتی اصولی دارد که مردمی شدن اقتصاد یکی از الزامات آن است. در صنعت کشور در چند سال اخیر پیشرفت‌هایی داشته اما نه آن‌گونه که در اقتصاد مقاومتی پیش‌بینی شده است. متاسفانه در اقتصاد ما شرایط ویژه‌ مانند تحریم تحمیل شده و… وجود داشته که به‌عنوان بازدارنده عمل کرده است درحالی‌که اگر در عمر ۷ ساله اقتصاد مقاومتی در کشور مولفه‌های آن محقق می‌شد صنعت نباید دچار مشکلات فعلی می‌بود. او ادامه داد:  مدیران در صنعت کشور باید بدانند اقتصاد مقاومتی چیست و چه می‌خواهد. متاسفانه برخی از مدیران ما توجهی به مسائل اقتصاد مقاومتی ندارند. به‌عنوان مثال، یکی از مصادیق آن صرفه‌جویی در امور است.

بنابراین صنعت می‌تواند بسیار نقش‌آفرین باشد. این در حالی است که مدیران صنعتی در جایگاه خود نیستند؛ در خودرو عده‌ای که خیلی از مدیریت و اصول قواعد خودروسازی آگاهی ندارند این صنعت را هدایت و راهبری می‌کنند. وی تصریح کرد:  در صنعت نخست باید فرهنگ‌سازی شود. این موضوع از ضعف‌های اساسی کشور در حوزه خصوصی و دولتی است. اما اقتصاد مقاومتی در برنامه‌ها فراموش می‌شود تا هنگامی که روز تقویمی آن دوباره فرا‌می‌رسد.

دکتر عطایی در ادامه اظهار کرد:  بخش خصوصی یکی از لنگرگاه‌های اقتصاد مقاومتی است درحالی‌که در کشور بخش خصوصی به‌دلایلی دولتی‌تر از دولت شده است. به‌عنوان مثال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران که متولی صنعت، معدن و تجارت کشور است در چند سال اخیر که از ابلاغ اقتصاد مقاومتی می‌گذرد برای تحقق آن چه گامی برداشته است؟ دبیر شورای مدیران سازمان متخصصین و مدیران ایران (تنها سازمان غیردولتی ایران) با بیان اینکه بخش خصوصی باید فعال باشد، گفت:  هنگامی که بخش خصوصی سرمایه خود را وارد تولید کند برای حفظ پولش دلسوز است. اما این سرمایه‌گذار برای حفظ سرمایه‌اش با ده‌ها مانع روبه‌رو است که از آن جمله می‌توان به بخشنامه‌های متعدد و بازدارنده اشاره کرد.

حال پرسش این است که آیا اقتصاد مقاومتی غیر از این است که این موانع را از سر راه صنعت و تولید برداریم؟ او اضافه کرد:  زمانی که ویروس کرونا در کشور شیوع پیدا کرد اعلام شد ماسک نیاز داریم. چه اتفاقی افتاد؟ در مدت ۲۴ ساعت موانع برداشته شد و از صنعتگران خواسته شد تا اقلام مورد نیاز بهداشتی را تولید و تامین کنند. آیا نمی‌توان همین شیوه را در حالت عادی برای صنعت پیاده کرد؟ با رفع قوانین و بخشنامه‌های بازدارنده در مدت کوتاهی نه‌تنها ماسک مورد‌نیاز کشور تولید و تامین شد بلکه کشور را تبدیل به صادرکننده ماسک در منطقه کرد.

دکتر عطایی گفت:  موانع قانونی را باید از سر راه تحقق اقتصاد مقاومتی در صنایع برداشت. قوانینی که در کنار بخشنامه‌ها بعضا به موانع ضد و نقیضی تبدیل شده‌اند که منجربه هدررفت زمان و انرژی می‌شود. در‌نهایت ممکن است اهداف اقتصاد مقاومتی محقق شود اما با صرف زمان بیشتر و سرمایه‌گذاری سنگین‌تر شدنی خواهد بود.

قائم‌مقام دبیرکل انجمن فرهنگ‌سازی و توسعه اقتصاد مقاومتی کشور در پایان گفت:  چرا خصوصی‌سازی در کشور وضعیت آشفته‌ای دارد؟ چرا بخش صنعتی کشور ضعیف است که امروز شاهد تعطیلی ده‌ها کارخانه هستیم؟ بخش دولتی و سازمان‌های متولی بخش خصوصی باید مدافع تولید باشد نه با صدور بخشنامه‌های متعدد بازدارنده. اگر این‌گونه پیش برویم رسیدن به اهداف پیش‌بینی‌شده در بحث اقتصاد مقاومتی بسیار سخت خواهد شد.

 

مشاهده بیشتر

اخبار مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن